Home
HS748 - Avro eerste (en laatste) Turboprop PDF Afdrukken E-mail
Airliners.net - Robert Reid  

In 1957 kondigde de Britse regering aan dat de RAF niet langer de gevechtsvliegtuigen nodig had voor het beschermen van het land. Dit had grootte gevolgen voor een aantal vliegtuigbouwers, waaronder Avro. Dit bedrijf was enorm gegroeid gedurende de oorlog door het maken van militaire gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers. Door deze maatregel die de Britse regering nam, kwam Avro weer op de commerciële luchtvaart markt terecht.

Onder leiding van Hoofdontwerper J. R. Evans begon het bedrijf met het ontwerpen van een aantal korte/middenlange afstands vliegtuigen die plaats boden aan 20 passagiers. Een van deze projecten was de Avro 748,

omschreven als een toestel dat een spanwijdte van 22,9 meter, een gewicht van 8.182 kg en aangedreven zou worden door twee 745 kW turboprop motoren. Verschillende ontwerpen werden gemaakt, zowel met de vleugels onder aan de romp als boven op de romp, maar geen van beide mogelijkheden had enige aanspraak in de luchtvaartwereld. De Vickers Viscount had een redelijk grote markt met korte vluchten en het viel al snel op dat luchtvaartmaatschappijen niet zaten te wachten op de kleinere vliegtuigen, maar behoefte hadden aan grotere vliegtuigen, die op den duur de Douglas DC-3 kon vervangen. 

Avro was niet de enige op deze markt. Fokker, met de Fokker Friendship, en Handley Page, met de Dart Herald, waren zich aan het richten op deze markt, waardoor Avro besloot het ontwerp beter te maken. Avro had nu een vliegtuig voor ogen dat kon landen en opstijgen vanaf primitieve landingsbanen. Nu het ontwerp klaar was, kwamen de financiën kijken. Dit was echter geen probleem aangezien Avro sinds 1935 onderdeel was van Hawker Siddeley. Hierdoor kon Avro het vliegtuig onder eigen naam maken, terwijl Hawker Siddeley voor het geld zorgde. In 1959 kondigde Avro aan dat er vier prototypes gemaakt zouden worden, die 36 passagiers konden vervoeren, twee motoren hadden en een gewicht van ongeveer 15.000 kg.

 
 Algemeen
Eerste vlucht    1960 
Einde productie   1988 
Aantal gebouwd  ca. 337
Aantal motoren  2
Aantal ongelukken  96
Operationeel  ± 100

Ontwikkeling

Er werd gekozen voor een vliegtuig waarbij de vleugels laag zouden zitten. De romp van het vliegtuig zou volledig uit metaal bestaan en zou een lengte van 20,4 meter hebben. Doordat het vliegtuig 20,4 meter lang werd konden hier 44 passagiers in vervoerd worden. De stoelopstelling zou 2-2 worden, met in het midden een gangpad.

De bevestigingspunten voor de vleugels werden samen met de romp van het vliegtuig gemaakt zodat dit één geheel werd. De Avro 748 werd voorzien van twee motoren die elk vier bladen bevatten met een lengte van 3,69 meter. Ook zou het vliegtuig elektrisch bedienbare flaps, een grote staart en sterke remmen krijgen. 

De turbopropmotor die werd gekozen voor de eerste serie (Series 1, -100 versie) was de 1.319kW Dart 514 RDA 6 motor. In dit vliegtuig zou de druk geregeld kunnen worden en hiervoor werd gebruikt gemaakt als hetzelfde systeem als op de Vanguard. De motoren werden hoog op de vleugels geplaatst zodat de rotors de grond niet zouden raken.

 

Airliners.net -
Airliners.net

Testvluchten

Het eerste prototype, de G-APZV, werd gevlogen door testpiloot J. G. Harrison. De eerste vlucht werd op 24 juni 1960 gemaakt vanaf Woodford Airfield, vlakbij Manchester. Na 60 uur vliegen en verschillende testen uitgevoerd te hebben kreeg het grote publiek het vliegtuig te zien op de Farnborough Show van 1960. Kort hierna kreeg het ook zijn 'Certificate of Airworthiness (C of A). De eerste serie van het vliegtuig (de -100 serie) vloog voor het eerst in  augustus 1961. Het vliegtuig, de G-ARMV, was uitgerust met twee Dart 514 motoren met elk 1.400kW. Dit toestel was bedoeld voor Skyways Coach-Air en vloog voor het eerst de maand daarop. Maar voor het toestel overgedragen werd aan Skyways maakte het een tour door Syrië en Jordanië, gevolgd door een testvlucht op de route die Skyways in gedachte had voor dit vliegtuig: Lympne Airport (in Kent) naar Beauvais, Lyon en Montpelier in Frankrijk.

Andover C.1
Airliners.net
 

In de tussentijd werden op het tweede en het vierde prototype verschillende testen uitgevoerd. Deze werden succesvol doorlopen en hierdoor kregen deze twee vliegtuigen ook de volledige Britse C en A certificaat in december 1961. Tijdens de metaalmoeheidstest die uitgevoerd werd, bleek dat de vleugel te sterk was, waardoor de spanwijdte met 1,07 meter kon verlengen. Het derde prototype (het tweede vliegende prototype), de G-ARAY, vloog in 1961 en werd meteen naar Cyprus en Spanje gevlogen voor testvluchten.

Eenmaal terug werd het toestel uitgerust met twee Dart 531 motoren met elke 1.568kW. Met deze motoren werd gekeken hoe het vliegtuig zich zou gedragen op een hoogte van 2.591 meter boven zeeniveau. Dit toestel werd daarna het prototype voor de Avro 748 Series 2 (de -200

serie), met een verstrekte romp en een groter gewicht (19.090 kg) en kon 52 passagiers vervoeren. it vliegtuig vloog voor het eerst in november 1961 en kreeg de naam ‘The Pride of Perth’ en vloog in maart 1962 naar Kenya en Nigeria voor verschillende testvluchten. 

In het totaal werden 18 series 1 gebouwd, waarna de series 2 het standaard productie model werd. In 1963 werd goedgekeurd dat het gewicht toe mocht nemen tot 19.773 kg. De Avro 748 werd niet alleen in Woodford (Verenigd Koninkrijk) gebouwd, maar werd ook in licensie gebouwd door een Indisch bedrijf, Hindustan Aeronautics, in Bangalore en Kanpur. Hier werden 88 vliegtuigen gebouwd (20 vliegtuigen die bestonden uit Britse onderdelen). Van deze 88 vliegtuigen waren en 64 bestemd voor de Indian Air Force (luchtmacht van India) en 24 voor verschillende luchtvaartmaatschappijen in India. De Indische militaire transportversies werden aangeduid als Avro 748M en werd later de Avro 757 ge-

 
Specificaties
  Series 1 (-100) Series 2A (-200) Series 2B (-300) Andover C.1
Motoren
 
Dart 514 RDa6
1.296 kW
Dart 532 RDa7
1.698 kW
Dart 536 RDa7
1.706 kW
Dart RDa12
2.462 kW
Spanwijdte 30 m 30 m 31,25 m 30 m
Lengte 20,4 m 20,4 m 20,4 m 23,78 m
Hoogte 7,59 m 7,59 m 7,59 m 7,59 m
Vleugel oppervlak   75,4 m2 75,4 m2 77 m2 75,4 m2
Leeg gewicht 10.279 kg 11.044 kg 12.330 kg 12.359 kg
Max. gewicht 17.272 kg 20.227 kg 21.136 kg 22.727 kg
Kruissnelheid 452 km/h 460 km/h 484 km/h 403 km/h
Vliegbereik 2.903 km 3.137 km 3.056 km 1.895 km
Passagiers 44 62 62 40 militairen
+ uitrusting

noemd. Deze toestellen hadden een versterkte vloer en achterin een laaddeur. De eerste van deze vliegtuigen vloog in novemer 1961.

Eerste vliegtuigen in dienst

Het eerste vliegtuig van Skyways, de G-ARMV, kwam op 1 april 1962 in dienst. Dit toestel werd ingezet op de route van Lympne naar Beauvais en vervoerde ook passagiers van Londen naar Parijs. Van dit type toestel maakte meerdere maatschappijen gebruik: BKS Air Transport, Smiths Industries en Aerolíneas Argentinas. Op het moment dat BKS de Avro 748 in dienst nam, nam de duur van de vlucht met 30% af vergeleken met wanneer de DC-3 op deze route gebruikt werd (Yeadon, Yorkshire naar Londen). Dit zorgde er ook voor dat het aantal vluchten op deze route met 49% toe nam. Aerolíneas Argentinas had negen vliegtuigen besteld en het eerste vliegtuig arriveerde op 26 januari 1962 in Buenos Aires na een vlucht van 18.226 kilometer. Uiteindelijk had deze maatschappij 12 vliegtuigen die vooral diende op de binnenlandse routes.

Hawker Siddeley HS-748

In 1963 kwam Avro bij Hawker Siddeley Aviation (HSA). Hawker Siddeley Aviation was de luchtvaarttak van de Hawker Siddeley Group. Hierdoor bestond Avro niet meer en werd tevens besloten om te stoppen met het gebruik van ‘Aviaion’ achter Hawker Siddeley. Hierdoor werd het Hawker Siddeley, kortweg HS. Avro 748 bestond niet meer, de HS748 was geboren.

Tussen maart en mei maakte het prototype van de tweede serie (G-ARAY) een demonstratievlucht door Europa, Afrika, India en het Verre Oosten. Het jaar daarop waren de Caribbean, Zuid-Amerika en Canada aan de beurt. In het totaal vloog dit vliegtuig ruim 31.070 kilometer in 413 uur.

Door deze demonstratievlucht kreeg Hawker Siddeley steeds meer orders van belangrijke luchtvaartmaatschappijen uit onder andere Oostenrijk, de Bahamas, Brazilië, Chilië, Nepal, Nieuw-Zeeland en Thailand. Autair en Channel Airways uit het Verenigd Koninkrijk bestelde verschillende vliegtuigen. Twee toestellen uit de -200 serie gingen naar de Civil Aviation Authorisation (Board of Trade) Flying Unit at Stansted Airport for het callibreren van luchtwegen en navigatie. Hieruit bleek dat de HS748 ook geschikt was voor bijzonder gebruik.

  Airliners.net - GAAEC
Airliners.net, GAAEC - De G-ARAY was het prototype van Series 2.

Voordat de G-ARAY met de wereldtour begon, was het vliegtuig voorzien van zijn interieur. Tijdens de wereldtour waren verschillende leiders onder indruk van dit toestel dat deze een privévliegtuig bestelde. De koning van Thailand bestelde een toestel, evenals de Sultan van Brunei en de presidenten van Argentinië, Ecuador, Venezuela en Zambia.

Verbeterde prestaties

In juni 1967 kondigde Hawker Siddeley aan dat de Series 2A ontwikkeld zouden worden. Deze hadden een Dart 532 motor met 1.700kW, kon extra brandstof meenemen en het maximale gewicht was toegenomen tot 20.227 kg. De eerste maatschappij die hiervan gebruik ging maken was Avianca uit Colombia. In september 1967 vloog het eerste vliegtuig uit deze serie. Het toestel werd onder andere verkocht aan South African Airways, Zambia Airways en Merpati Nusantara Airlines uit Indonesië. Andere maatschappijen die dit toestel kochten waren British Airways (voor het gebruik op de routes naar de hooglanden en de eilanden), Air Malawi, Midwest Airlines (Canada), Mount Cook Airlines (Nieuw-Zeeland), COPA (Panama), SAESA (Mexico), Thai Airways, Botswana Airways, Ghana Airways en de Royal Australian Navy. De Braziliaanse Luchtmacht bestelde in 1975 zes HS748's uit de Series 2.

Copyright fanjetuk2004.

De Series 2 werd uiteindelijk de populairste type van de HS748 en in het totaal werden hiervan 117 vliegtuigen gebouwd. Tevens kwam er een Series 2C. Deze type toestellen had een grote vrachtdeur en was uitsluitend bedoeld als vrachtvliegtuig. In 1977 fusseerde Hawker Siddeley Group met British Aerospace (Bae), de volgende ontwikkeling was de BAe 748 Series 2B. In dit ontwerp nam de spanwijdte van het vliegtuig toe met 1,2 meter en een Dart 536-2 motor met 1.708kW. Hiervan werden er 33 gebouwd waarvan de eerste in juni 1979 vloog, voor de luchtvaartmaatschappij Air Madagascar. In de Verenigde Staten kreeg dit type de naam ‘Intercity 748'. In de jaren 80 nam de zorg voor geluidsoverlast toe en ging BAe met Rolls-Royce om de tafel zitten voor nieuwe motoren. Als laatste civiele ontwikkeling werd de Super 748 geboren. Deze vloog in juli 1984 en was van origine een Series 2B toestel, maar dan met een geavanceerde cockpit, extra bagageruimte, nieuwe galley en zuinigere Dart 532 motoren. Helaas werden hiervan maar twee toestellen verkocht aan Makun International Airlines uit Taiwan.

Militaire varianten

Eigenlijk had Avro nog twee andere civiele projecten lopen, maar deze twee werden uiteindelijk gekozen voor militaire afnemers. In 1962 plaatste het Britse Ministerie van Defensie (MoD - Ministry of Defence) een contract bij Avro voor het vervangen van de RAF’s Vickers Varsity. De eisen waaraan dit nieuwe vliegtuig moest voldoen was dat het meerdere rollen moest vervullen en een korte start- en landingsbaan nodig had. Avro kwam aan met het ontwerp van de Avro 748, alleen dan aangepast voor militaire doeleinden. Dit ontwerp was voorzien van twee Dart Rda 12 turboprop motoren met elk 2.462kW en 4,46 meter lange propellers. De romp was langer en breder dan de ‘gewone’ 748 en de vloer was versterkt. Het landingsgestel kon zakken waardoor goederen laden makelijker ging (het neuswiel van de Antonov An-124 heeft dit ook). Ook was dit vliegtuig uitgerust met een zogenaamde ‘beaver tail’ waarmee vrachtdroppingen vanuit de lucht uitgevoerd konden worden.


Parachutisten van de No. 46 Squadron van de RAF krijgen een briefing. Op de achtergrond staat een Hawker Siddeley Andover C.1 (HS 780) (Stn Photographer)

 

Om de ontwikkeling van het militaire prototype snel te laten verlopen werd er gekozen om het prototype uit de Series 1 (G-APZV) te gebruiken en deze om te bouwen. Avro gaf het omgebouwde vliegtuig de naam Avro 780, maar de RAF her noemde het naar Andover C Mk 1. Het eerste prototype maakte zijn eerste vlucht in december 1963. Avro was niet de enige vliegtuigbouwer die een militaire variant aan het ontwikkelen was, Handley Page was hier ook mee bezig met zijn Dart Herald. Handley Page hoefde minder te ontwerpen en aan te passen, maar Handley Page had de Minister van Luchtvaart op zijn dak gehaald door de fusie van alle luchtvaartbedrijven te weigeren. Hierdoor ging Avro met het project er vandoor.

Het eerste squadron dat uitgerust werd met de Andover was het No.46, gestationeerd op Abingdon. In het totaal kwamen er drie transport squadrons met in het totaal 27 vliegtuigen in het Verenigd Koninkrijk, de Golf en het Verre Oosten. Het RAF Transport Command bestelde ook nog eens 6 Avro 748 Series 2 toestellen die niet omgebouwd werden. Deze werden aangeduid als CC Mk.2s en werden gebruikt voor passagiersvervoer. Twee hiervan werden gebruikt voor de Koninklijke vluchten.

Ontwikkelingen

In 1977 introduceerde BAe de Coastguarder, een vliegtuig dat over een gemiddelde afstand kon vliegen, het had extra brandstoftanks en zou gebruikt gaan worden voor maritieme patrouille. De Coastguarder was gebasseerd op Series 2A. Het eerst vliegtuig dat gebruikt werd hiervoor was een omgebouwde ex-Bahamas Airways Series 2A en werd geleverd aan de luchtmacht van Sri Lanka (Sri Lankan Air Force).

Van de Avro 748 werden wereldwijd in het totaal (inclusief militaire types) 382 vliegtuigen gebouwd, waarvan 262 civiel waren en gebouwd waren in Woodford. Veel van deze vliegtuigen werden uiteindelijk verkocht aan maatschappijen die voornamelijk met tweedehands vliegtuigen vlogen. Emerald Airways vloog tot 2006 met de Avro 748, maar in 2006 stopte de maatschappij met bestaan en werden deze vliegtuigen afgedankt. Ongeveer 100 zijn er nog luchtwaardig.

Overlevers

In het Verenigd Koninkrijk is er nog maar één Avro 748 te bezichtigen. Dit is de militaire variant, Andover C1 XS639, en is te bezichtigen in het RAF Museum Cosford. Nadat Emerald Airways stopte met de vluchten werden de vliegtuigen bewaard op Blackpool Airport, maar verschillende vliegtuigen hiervan zijn nu verkocht. Eén ging naar het Millom en Militaria Museum in Haverigg in Cumbrië. De G-BVOV (c/n 1777) stond op Blackpool Airport en wordt nu gebruikt voor het trainen van duikers.

Twee HS748's van de Australische Luchtmacht (RAAF), de VH-AHL en de VH-AMQ, worden helemaal gerestaureerd en voor het Skylark Hotel op Southend Airport geplaatst. De bedoeling hiervan is om het als herkenningspunt te gebruiken voor de toeristen. 

  G-BVOV_submerged2.png
www.sportdiver.co.uk - De G-BVOV (c/n 1777) wordt tegenwoordig gebruikt voor het trainen van duikers.
 

Ongelukken

De Avro 748 is ruim 42 jaar in dienst geweest en in die tijd zijn verschillende ongelukken gebeurdt. In het totaal zijn er 65 vliegtuigen afgeschreven door ongelukken, dit is ruim 17% van de totale vliegtuigen die gemaakt zijn van dit type. Voor dit type vliegtuig is dit een gemiddelde. Om te vergelijken, de Viscount werd 10 jaar langer gebruikt en hierbij werd 22,5% afgeschreven door ongelukken. Van alle ongelukken die plaats gevonden hebben, behoren de onderstaande tot een van de ergste.

  • PP-VDN van Varig, Brazilië, storte in 1975 neer in een huis tijdens de approach van Pedro Afonso Airport. Hierbij kwam één bemanningslid en de drie bewoners van het huis om het leven.
  • VT-DXJ van Indian Airlines Corporation. Deze vloog vlakbij Panvel (ten noorden van Bombay) tegen een berg aan. Dit was in augustus 1979 en hierbij kwamen alle 45 inzittende om het leven.
  • N748LL van Air Illinois had te maken met een elektrisch probleem en storten neer waarbij 6 passagiers omkwamen.
  • PI-C1015 van Philippine Airlines vloog tegen een berg aan in oktober 1986. Dit gebeurde tijdens een vlucht met slecht zicht, waarbij 50 passagiers omkwamen. De crew overleefde het ook niet.
  • C-GQTH van Manitoba Airlines storten vlak na het opstijgen van Sandy Lake (Ontario) neer. Zeven passagiers kwamen hierbij om het leven.
  • G-BICK van vrachtmaatschappij Airquarius Aviation storten neer in de Outeniqua Mountains tijdens het naderen van het vliegveld van George, Zuid-Afrika in juni 2002. Alle inzittende aan boord kwamen om het leven.

     

Airliners.net - Vito Cedrini
Airliners.net, Vito Cedrini - Deze foto van de PP-VDN van Varig is gemaakt op 7 december 1967 op Rio de Janeiro Santos Dumont Airport. De PP-VDN storte in 1975 neer.